Przyjęło mawiać się że ludzie dzielą się na dwie grupy – tych, którzy robią backupy oraz tych, którzy dopiero będą je robić. Bardzo podobnie jest w przypadku pracy z projektami maszyn, stacji i linii obsługiwanych przez sterowniki PLC. W dzisiejszym wpisie poruszymy kilka kwestii związanych z pracą z projektem, a mianowicie tworzeniem kopii zapasowych, a także odzyskiwaniem projektu w sytuacji, gdy komputer odmawia posłuszeństwa. Wskażemy także sytuacje, w których próba pobrania projektu skończy się niepowodzeniem – tak, niepowodzeniem.
Tworzenie kopii zapasowej
Na etapie tworzenia rozbudowanego systemu sterowania dobrym nawykiem jest regularne zapisywanie postępów. Pozwala to przede wszystkim na prosty powrót do wcześniejszego etapu np. w przypadku wprowadzenia dużych zmian w logice sterującej, bądź znacznych modyfikacji w konfiguracji sprzętowych. Innymi słowy – czasami prościej jest cofnąć prace projektowe o kilka dni, niż modyfikować bieżący, złożony już program. W tym celu najlepszym narzędziem jest funkcja Archive w środowisku TIA Portal, która tworzy archiwum projektu.
Bardzo ważne, aby na etapie archiwizacji zaznaczyć opcję Archive as compressed file.
W przeciwnym razie zapiszemy projekt pod inną nazwą w innym folderze. Zarchiwizowany projekt ma rozmiar kilkukrotnie mniejszy od otwarte projektu, a ponadto to jeden plik (a nie cały folder). Dla przykładu poniżej zamieszczamy folder z postępami
z projektu realizowanego dla jednego z klientów z branży automotive. Na poniższym zdjęciu widać, że archiwa tworzone były na bieżąco.
Gdzie przechowywać backupy?
Odpowiedź jest dość krótka – im więcej niezależnych nośników, tym lepiej. Z doświadczenia wiemy, że nie ma co polegać na jednym pendrive czy dysku zewnętrznym. Dysk twardy, dysk zewnętrzny oraz chmura wydają się być dobrym zestawem. Mimo wszystko należy dbać o to, aby każda nowa wersja trafiała na każdy z wykorzystywanych nośników.
A co gdy kopii zapasowej brak?
Z serii „akurat dzisiaj mieliśmy wrzucić ją na serwer” i po kilku godzinach pracy posłuszeństwa odmówił komputer. Sprawdzamy w Internecie czy istnieje funkcja autozapisu – dowiadujemy się, że niestety nie. Co teraz? Jeżeli międzyczasie wgrywaliśmy projekt do urządzenia, to możemy pobrać projekt z PLC. Co więcej, gdy w ogóle nie posiadamy projektu stajemy przed tym samym problemem.
Pobieranie projektu ze sterownika PLC
Teoretycznie do pobrania projektu ze sterownika wystarczy pusty projekt. Teoretycznie, gdyż w większości przypadków założenie to zdaje egzamin. Odbywa się to wówczas poprzez stworzenie nowego projektu i wybranie opcji Upload device as new station (hardware and software). Wybieramy sterownik, opcja Upload rozpoczyna procedurę pobierania kompletnego projektu ze sterownika i już po kilku chwilach wszystko gotowe.
Pobieranie projektu może zakończyć się niepowodzeniem. Teoretycznie wystarczy pusty projekt w TIA Portal, lecz w praktyce jednak pojawia się kilka „ale”:
- Projekt wgrany do urządzenia przygotowany został w konkretnej wersji TIA Portal. Jeżeli projekt wgrano w wersji V15.1 – musimy na komputerze mieć oprogramowanie w wersji V15.1. Jeżeli była to TIA V16 – niezależnie zainstalowane musi być także V16.
- Jeżeli projekt zawiera wiele urządzeń peryferyjnych (roboty, wyspy zaworowe, rozproszone IO, urządzenia innych producentów) wówczas w środowisku muszą być zainstalowane wszystkie pliki GSDML tych urządzeń.
- Jeżeli zostało skonfigurowane hasło dostępu do projektu należy je podać na etapie uploadu – oczywista oczywistość, która niejednokrotnie sprawia, że proces pobierania z kilku minut zmienia się w kilka godzin.
Ostatnie ale..
Dotyczy sterowników SIEMENS S7-1500 w wydaniu Fail-safe, czyli jednostkach obsługujących program bezpieczeństwa. W ustawieniach safety użytkownik określa, czy pobranie projektu będzie w ogóle możliwe. Co gorsza, parametr ten domyślnie jest odznaczony – oznacza to, iż nawet posiadanie odpowiedniej wersji oprogramowania, wszystkich plików GSDML oraz znajomość haseł nie wystarczy. Pobranie projektu nie będzie możliwe tak długo, aż dostawca (firma integratorska, autor projektu) nie zaznaczy pola Enable consistent upload from the F-CPU i wgra zmian do urządzenia.
Otwieranie archiwum w TIA Portal
Rozpakowanie archiwum odbywa się poprzez funkcję Retrieve w środowisku TIA Portal. Wystarczy jedynie wskazać docelową lokalizację rozpakowanego projektu, a po kilku chwilach projekt zostanie otwarty. Jeżeli projekt został przygotowany co najmniej w wersji V13, to otworzyć go można dowolną wyższą wersją, np. V16. We wcześniejszych wersjach konieczna jest migracja projektu wersja po wersji.
P R Z Y K Ł A D
Problem: migracja projektu TIA V11 → V15.1
Realizacja: V11 → V12 → V13 → V15.1
Ciekawostka – w wersji TIA Portal V16 nie doświadczymy funkcji Retrieve – od tej wersji środowiska funkcja Open zarówno otwiera, jak i rozpakowuje projekty. Warto pamiętać, iż projekt zarchiwizowany posiada rozszerzenie *.zapX, a otwarty projekt – *.apX, gdzie X to wersja TIA Portal.
Jeszcze jedno..
Środowisko TIA Portal oferuje narzędzie Online backup, które umożliwia tworzenie kopii zapasowych lokalnie w projekcie. Jest ono dostępne od wersji V14 środowiska TIA Portal (firmware V2.0 serii S7-1500 oraz V4.2 serii S7-1200), lecz nie zostało omówione z jednego powodu – jego wykorzystanie wymaga przejścia przez tryb STOP sterownika PLC, co w wielu aplikacjach (w szczególności automatyka procesowa) jest niedopuszczalne. Wygenerowany w formacie *.s7pbkp pozwala przywrócić projekt do wcześniejszego stanu.